Wystawienie bankowego tytułu wykonawczego a przerwanie biegu przedawnienia.

03.02.2010 r.

Pytanie: Mam prośbę o poradę co do kredytu a dokładniej mi chodzi o to czy jak sąd przybije klauzulę wykonalności na bankowym tytule egzekucyjnym to czy się tym samym przerywa bieg przedawnienia kredytu. Trochę się tym interesuję bo muszę gdyż tata ma problem z bankiem z powodu niespłaconego kredytu. Szukałam w internecie i z tego co wyszukałam wynika mi że nie wiadomo do tej pory czy wystawienie bankowego tytułu wykonawczego przerywa bieg przedawnienia kredytu. Są co do tego różne interpretacje i to podobno nawet wyroki sądowe nie są zgodne co do tego ze sobą. Bo z tego co wiem, to takie postępowanie o nadanie klauzuli bankowemu tytułowi egzekucyjnego toczy się jak gdyby za plecami kredytobiorcy i jak ma coś do zarzucenia że np. kredyt spłacił albo część kredytu co nie zostało uwzględnione przez bank, to dopiero może to zgłosić w trakcie egzekucji komorniczej takiego kredytu. Nie wiem czy to dobrze napisałam, po prostu chodzi mi o to że w przypadku kredytu postępowanie o wydanie tytułu wykonawczego jest inne niż gdybym np. ja kogoś pozwała o zwrot pożyczki prywatnej. Bardzo proszę o odpowiedź, tatuś jest załamany. Przepraszam za może niezbyt płynny język ale od wielu lat mieszkam za granicą i rzadko mówię po polsku.

Porada: Istotnie, orzecznictwo Sądu Najwyższego nie jest jednolite w kwestii momentu przerwania biegu przedawnienia w związku z nadaniem klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu. I tak, między innymi, SN przyjmował jako momenty przerwania biegu przedawnienia (wymienione poniżej według chronologii czasowej wykonywania danych czynności w trakcie realizacji roszczenia): 1) samo wystawienie bankowego tytułu egzekucyjnego (wyrok z 15.11.2002 r. II CKN 986/00, OSP Nr 12/2003, poz. 158); 2) wystosowanie wniosku o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu ( uchwała z 16.01.2004 r., III CZP 101/03, wyrok z 05.11.2004 r., II CK 478/2003); 3) wystosowanie wniosku o wszczęcie egzekucji na podstawie bankowego tytułu egzekucyjnego z nadaną mu klauzulą wykonalności (wyrok z 30.07.2003 r., II CKN 363/01, wyrok z 10.10.2003 r., II CK 113/02, OSP Nr 11/2004, poz. 141). Najistotniejszym w przedmiotowej kwestii jest ustalenie, czy składanemu przez bank wnioskowi o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu, można nadać przymiot "czynności przed sądem lub innym organem powołanym do rozpoznawania spraw lub egzekwowania roszczeń danego rodzaju albo przed sądem polubownym, przedsięwziętą bezpośrednio w celu dochodzenia lub ustalenia albo zaspokojenia roszczenia" w rozumieniu art. 123 par. 1 pkt 1 kodeksu cywilnego, tj. czynności, która przerywa bieg przedawnienia. Orzeczenia SN przemawiające przeciwko temu stanowisku (a zatem popierające tezę, że wniosek taki nie przerywa biegu przedawnienia) mówią o tym w ten sposób, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu wyrokowi jest wprawdzie konieczny do wszczęcia egzekucji, lecz nie przerywa biegu przedawnienia, ponieważ nie zmierza on "bezpośrednio" do zaspokojenia roszczenia. Drugie natomiast stanowisko, zgodnie z którym wniosek o nadanie klauzuli wykonalności przerywa bieg przedawnienia roszczenia, jest uzasadniane poprzez wskazanie celu instytucji przedawnienia roszczeń majątkowych, której to celem jest ochrona dłużnika przed stanem niepewności wynikającym z bezczynności wierzyciela. Nie ulega wątpliwości, że w momencie złożenia wniosku o nadanie klauzuli wierzyciel nie jest już "bezczynny" i podejmuje niezbędne czynności, mające na celu zaspokojenie roszczenia. W związku z tym brak jest podstaw do przyjmowania, iż dłużnikowi przysługuje prawo do uchylenia się od spełnienia świadczenia. Wierzyciel bowiem podejmuje działania, które są konieczne do realizacji roszczenia (a zatem zmierzające "bezpośrednio" do zaspokojenia roszczenia). Podkreśla się również, że wierzyciel nie może w okresie postępowania o nadanie klauzuli wykorzystywać innych środków (przyjmując więc, że omawiany wniosek nie przerywa biegu przedawnienia, wierzyciel w takim okresie jest pozbawiony realnego wpływu na upływ terminu przedawnienia). Z powyższego wynika więc, że odmowa przyjęcia, że wniosek o nadanie klauzuli wykonalności bankowemu tytułowi egzekucyjnemu przerywa bieg przedawnienia roszczenia, byłaby, co podkreślił SN w wyroku z 05.11.2004 r., II CK 478/2003, sprzeczna z "istotą sądowego dochodzenia roszczeń i zaspokajania ich w drodze egzekucji, charakteryzującego się określoną w ustawach sekwencją czynności stron oraz organów wymiaru sprawiedliwości i egzekucyjnych". Drugie stanowisko wydaje się być bardziej przekonujące (również zdaniem opiniującego), tym niemniej, w związku z niejednolitą praktyką judykatury, brak jest możliwości, żeby zająć jasne i pewne stanowisko w przedmiotowej kwestii. Należy jednak zauważyć, że sytuacja taka daje możliwości argumentacji w zależności od zaistniałego stanu faktycznego. I w takim przypadku, jak wskazany w pytaniu, należałoby podnosić, że przedmiotowy wniosek nie przerywa biegu przedawnienia, że w żadnym wypadku nie należy zrównywać bankowego tytułu egzekucyjnego z prawomocnym wyrokiem sądowym, a wszystkie czynności podejmowane przed wystosowaniem wniosku o wszczęcie egzekucji komorniczej, stanowią jedynie "czynności przygotowawcze" i w żadnym wypadku nie można ich uznawać za czynności, o których mowa w art. 123 par. 1 pkt 1 kodeksu cywilnego. Natomiast zawsze należy liczyć się z tym, że ocena, czy miało miejsce przerwanie biegu przedawnienia czy też nie, należeć będzie już do sądu orzekającego w sprawie.

Powrót