Lektura uzasadnień wyroków w sprawach o zwrot pożyczki i nie tylko.

Mając dostęp do takich uzasadnień wyroków, postanowiliśmy stworzyć w ramach niniejszego serwisu ten dział, w którym będziemy je prezentować. Uznaliśmy bowiem, że jest to świetna lektura edukacyjna i, jak w przypadku działu zawierajacego maile od pokrzywdzonych pożyczkodawców i żyrantów, także ostrzegawcza. Zarówno dla wierzycieli jak też dla dłużników (jeżeli spłacili już swój dług ale nie mają pisemnego dowodu na tę okoliczność). Oraz dla potencjalnych pożyczkodawców.

Oddalenie powództwa o zwrot pożyczki. Spór o to, kto był pożyczkodawcą a kto pożyczkobiorcą.

Osoba trwierdząca że udzieliła pożyczki, wpisała w tytułach prawnych przelewów słowo "przelew". A zamiast tego należało wpisać "udzielenie pożyczki". Tylko tyle i sprawę mogłaby wygrać.

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 15 maja 2007 r. Sąd Rejonowy w ... w składzie następującym:
Przewodniczący: SSR ...
Protokolant: referent stażysta ... po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2007 r. w ... sprawy z powództwa R.G. przeciwko J.K. o zapłatę
1. powództwo oddala;
2. zasądza od R.G. na rzecz J.K. kwotę 2.415,00 zł (dwa tysiące czterysta piętnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów procesu.

UZASADNIENIE
Powód R.G. pozwem z dnia 09 sierpnia 2006 roku wniósł o zasądzenie od pozwanego J.K. kwoty 11,475,00 zł wraz z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 01 sierpnia 2006 roku do dnia zapłaty oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów procesu (k. I - 2). W uzasadnieniu pozwu wskazał, iż dochodzona kwota stanowi wierzytelność wobec pozwanego, którą nabył w wyniku umowy powierniczego przelewu od A.P., a która wynika z ustnej umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z A.P. Na potwierdzenie tych okoliczności, do pozwu została dołączona umowa przelewu wierzytelności, cztery potwierdzenia przelewów oraz dwa wezwania do zapłaty (k. I - 4). W dniu 0l września 2006 roku Sąd Rejonowy w S. w postępowaniu upominawczym wydał nakaz zapłaty uwzględniając powództwo w całości oraz zasądzając od pozwanego na rzecz powoda koszty procesu (k. 18). Pozwany w ustawowym terminie wniósł sprzeciw od powyższego nakazu zapłaty zaskarżając go w całości, zaprzeczył okolicznościom faktycznym pozwu, tj. że A.P. udzielił mu pożyczki - dochodzonej pozwem kwoty. Podniósł, że to on udzielił A.P., który był jego pracownikiem, pożyczki na łączną kwotę 12.000,00 zł. Podkreślił, że załączone do pozwu potwierdzenia przelewów nie wskazują tytułów będących podstawą przelewu. Pozwany wniósł o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O. zgodnie z właściwością miejscową ogólną oraz zgodnie z zasadami ekonomiki procesowej. Sąd nie uwzględnił wniosku pozwanego o przekazanie sprawy do rozpoznania Sądowi Rejonowemu w O., albowiem powód, zgodnie z art. 187 I pkt KPC, uzasadnił właściwość miejscową tutejszego Sądu, zaś uzasadnienie właściwości Sądu Rejonowego w O. nie wynika z łączącej strony umowy, lecz przepisów o ogólnej właściwości sądu. Tymczasem powód wnosząc sprawę do tutejszego Sądu skorzystał z przepisów o właściwości przemiennej uzasadniając ją art. 34 kpc.

Sąd ustalił następujący stan faktyczny: W dniu 13 maja 2004 toku w siedzibie firmy pozwanego w O. pozwany jako pożyczkodawca zawarł z A.P. jako pożyczkobiorcą ustną umowę pożyczki kwoty 12.000 zł. świadkiem zwartej umowy był C.J. - pracownik pozwanego. Pożyczka udzielona została "z ręki do ręki". W umowie nie ustalono terminu spłaty pożyczki. (dowód: przesłuchanie pozwanego k. 107, zeznania świadka C.J. k. 74) Od dnia II maja 2004 roku A.P. był pracownikiem pozwanego zatrudnionym na stanowisku asystenta projektanta sieci i instalacji elektrycznych. Wcześniej pozwany i A.P. pozostawali w stosunkach koleżeńskich. (dow6d: umowa o pracę z 17 maja 2004 roku k. 49, przesłuchanie pozwanego k. 107) Pożyczka została zwrócona pozwanemu przez A.P. w części, zaś spłata następowała w ratach, tj. dnia 31 maja 2004 roku kwota 5000,00 zł, dnia 14 czerwca 2004 roku kwota 375,00 zł, dnia 30 listopada 2004 roku kwota 5000,00 zł i dnia 09 sierpnia 2005 roku kwota . zł. Wyżej opisane przelewy bankowe wykonane zostały z konta B.P., zaś jako tytuł przelewu wpisano - A.P. (dowód: potwierdzenia przelewu z dnia 31 maja 2004 roku na kwotę 5.000,00 zł, z dnia 14 czerwca 2004 roku na kwotę 375,00 zł, z dnia 30 listopada 2004 roku na kwotę 5.000,00 zł z dnia 09 sierpnia 2005 roku na kwotę 1.100,00 zł; L 5 - 8). Na datę wyrokowania kwota pożyczki udzielonej przez pozwanego A.P. nie została w całości zwrócona, do zwrotu pozostawało około 500 zł. (dowód: przesłuchanie pozwanego L 107) - W dniu 03 lipca 2006 roku A.P. (powierzający wierzytelność) zawarł z R.G. (przyjmujący wierzytelność) umowę powierniczego przelewu wierzytelności. Przedmiotem umowy była wierzytelność przysługująca A.P. wobec J.K. w kwocie 11.475 zł. (dowód: umowa przelewu powierniczego z dnia 03 lipca 2006 roku k. 4). Dokumentami potwierdzającymi zobowiązanie J.K. wobec A.P. były cztery potwierdzenia przelewów bankowych, tj. z dnia 31 maja 2004 roku na kwotę 5000,00 zł, z dnia 14 czerwca 2004 roku na kwotę 375:00 zł, z dnia 30 listopada 2004 roku na kwotę 5.000,00 zł z dnia 09 sierpnia 2005 roku na kwotę 1.100,00 zł. Wyżej opisane przelewy bankowe wykonane zostały z konta B.P., zaś jako tytuł przelewu wpisano - A.P. (dowód: potwierdzenia przelewu z dnia 31 maja 2004 roku na kwotę 5000,00 zł, i data 14 czerwca 2004 roku na kwotę 375,00 zł, z dnia 30 listopada 2004 roku na kwotę 5.000,00 zł i z dnia 09 sierpnia 2005 roku na kwotę 1100,00 zi k 5 - 8) Powód, wezwaniami z dnia 20 lipca 2006 roku, wezwał pozwanego do zapłaty kwoty dochodzonej pozwem w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwań. Wezwania nadano w dniu 20 lipca 2006 roku, zaś pozwany otrzymał je w dniu 24 lipca 2006 roku. (dowód; wezwania do zapłaty z dnia 20 lipca 2006 roku wraz z dowodami nadania i L 9-14). Spór pomiędzy stronami dotyczył okoliczności faktycznych, a to tego, że według twierdzeń powoda pozwany był pożyczkobiorcą pożyczki dochodzonej pozwem, a udzielonej mu przez A.P. natomiast według stanowiska pozwanego - to on udzielił pożyczki zbywcy aby ten mógł spłacić przeterminowany kredyt. Strony zgodne były co do kwoty pożyczki. Sąd nie podzielił twierdzeń powoda i skutków prawnych jakie wywodził on z załączonych do pozwu potwierdzeń przelewów bankowych w łącznej kwocie 11.475 zł w tym zakresie, w jakim wykazać one miały, że pożyczka udzielona została pozwanemu przez A.P. Przede wszystkim z potwierdzeń tych nie wynika, że kwota 11.475 zł została pożyczona pozwanemu przez zbywcę wierzytelności. Jak wynika z potwierdzeń przelewów, wszystkie raty kwoty 11.475 zł wypłacone zostały z rachunku B.P., natomiast w rubryce "tytułem" wpisano jedynie A.P. Taki zapis może równocześnie świadczyć o tym, e pożyczki udziela A.P. jak i że pożyczkę spłata A.P., zaś zasady doświadczenia życiowego przemawiają w takiej sytuacji za przyjęciem tego drugiego wariantu. Tymczasem powód reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, nie zgłosił żadnych wniosków dowodowych na potwierdzenie tej okoliczności, z której wywodzi dla siebie skutki prawne, zwłaszcza, Że strona pozwana zaprzeczyła, aby zaciągała pożyczkę u zbywcy wierzytelności, a na potwierdzenie tej okoliczności zgłosiła dowody z zeznań świadków C.J. i H.A. oraz przesłuchania pozwanego. Powód nie zawnioskował w szczególności dowodu z zeznań świadka A.P. - zbywcy wierzytelności, ani B.P. - właściciela rachunku bankowego, z którego przeprowadzano operacje bankowe, na okoliczność ustalenia jaki był tytuł prawny dokonanych przelewów. W szczególności wnioski takie mogłyby okazać się zasadne do wykazania twierdzeń powoda odnośnie do tego, czy A.P., będąc zatrudniony u pozwanego, nie otrzymywał należnego mu wynagrodzenia za pracę, jak twierdzi strona powodowa. Powód, na poparcie powyższego, przedłożył uwierzytelnione odpisy umowy o pracę z dnia 7 maja 2004 roku zawartej przez porwanego z A.P. (k. 49), pismo z dnia 3 grudnia 2004 roku dotyczące wysokości wynagrodzenia za prace zbywcy wierzytelności (k. 50) oraz informację o dochodach oraz pobranych zaliczkach na podatek dochodowych PYT I l/88 za 2005 rok (k. 51 - 52) i za okres O1 maja 2004 roku do 31 grudnia 2004 roku (k. 53 - 54) wywodząc z powyższych dokumentów, że pozwany, mimo informacji wynikającej z druku PIT li/88, nie wypłacał A.P. od początku jego zatrudnienia wynagrodzenia za pracę. Tymczasem, wbrew twierdzeniom powoda, złożone dokumenty nie stanowią potwierdzenia udzielenia pozwanemu pożyczki albowiem me znajduje uzasadnienia w zasadach logicznego, że pracownik udziela pożyczki swojemu pracodawcy, który od początku nie płaci wynagrodzenia. Poza tym tezie tej przeczą dokumenty PIT li/88 złożone przez stronę powodową a z których wynika, że wynagrodzenie było wypłacane. Powód, podnosząc okoliczności inne niż wynikające ze złożonych dokumentów, winien był udowodnić swoje twierdzenia stosownymi wnioskami dowodowymi, czego, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 KC, nie uczynił. W tym zakresie Sąd dał wiarę zeznaniom świadków C.H. i H.A. że pożyczka została udzielona przez pozwanego J.K. na spłatę kredytu, a nie odwrotnie, zeznania świadków znajdują oparcie w innym materiale dowodowym w szczególności w dokonanych przelewów. W tym świetle nie zasługują na uwzględnienie zarzuty powoda co do tego, że dopuszczenie dowodu z zeznań tych świadków było niezgodne z treścią art 74 par. I KC. Nie ulega wątpliwości, że umowa pożyczki łącząca pozwanego z A.P. miała formę ustną (okoliczność bezsporna), natomiast w myśl art. 720 2 KC powinna była być stwierdzona pismem. Zgodnie z art. 74 2 KC niezachowanie formy pisemnej zastrzeżonej dla celów dowodowych nie stanowi przeszkody dla dopuszczenia dowodu z zeznań świadków lub przesłuchania stron, jeżeli obie strony wyrażą na to zgodę, albo jeżeli fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma. W przedmiotowej sprawie nie było możliwości, aby obie strony wyraziły zgodę na przeprowadzenie tych dowodów, albowiem w procesie uczestniczyła jedynie jedna ze stron czynności. Natomiast nie ulega wątpliwości, że fakt dokonania czynności prawnej został uprawdopodobniony poprzez złożenie potwierdzeń przelewów bankowych dochodzonej pozwem kwoty. W takiej sytuacji dopuszczalne było przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków C.H. i H.A. oraz przesłuchania pozwanego.

Sąd zważył co następuje: Powództwo nie jest zasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Powód, pomimo iż był w postępowaniu reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, nie wskazał ani w treści pozwu, ani w toku postępowania, podstawy prawnej swojego żądania oraz wniosków dowodowych na wykazanie swojego roszczenia, w szczególności po wdaniu się w spór przez stronę pozwaną. W sprawie było bezspornym, że pozwanego i A.P. łączyła umowa pożyczki, przy czym przedmiotem sporu pozostawało, czy pozwany był pożyczkobiorcą, czy też pożyczkodawcą dochodzonej pozwem kwoty. Z treści pozwu oraz złożonych przez powoda dokumentów nie wynika natomiast, że to pozwany był pożyczkobiorcą opisanej w pozwie kwoty. Należy zauważyć, iż w obecnym stanie prawnym rzeczą Sądu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycia środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie ani też sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art 232 KPC) Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach (art. 3 KPC), a ciężar udowodnienia faktów mających dla sprawy istotne znaczenie (art 227 KPC) spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne (art 6 KC) - tak K Pietrzykowski ["Kodeks cywilny Komentarz" K. Pietrzykowskiego, Warszawa 2002, tom 1, str. 52, teza 3a]. Zasada kontradyktoryjności uwalnia sąd orzekający od odpowiedzialności za rezultat postępowania dowodowego którego dysponentem są strony. Bierność strony w zakresie postępowania dowodowego nie zobowiązuje sądu ; przypadkami - do prowadzenia dowodów z urzędu (tak Sąd Najwyższy w z dnia 15 grudnia 1998 roku, I CKN 944/97, Prok.i Pr. 1999/I l-12/38). Powyższe rozważanie dotyczą zwłaszcza sytuacji, gdy strona jest reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Tymczasem z ustalonego przez Sąd stanu faktycznego wynika, że żądana przez powoda kwota nie została pozwanemu pożyczona, lecz to on był jej pożyczkodawcą a kwota pozyczki miała posłużyć na spłatę kredytu, natomiast powód nie zawnioskował wniosków dowodowych na poparcie prezentowanego przez siebie stanowiska. Zatem, skoro pozwany nie zaciągną wobec zbywcy wierzytelności zobowiązania z tytułu umowy pożyczki, to tym samym nie mógł zbywca wierzytelności jej skutecznie przenieść na powoda, albowiem w myśl paremii nemo plus Juris in alium transferepolest, quam ipse habet nie można przenieść na inną osobę więcej prawa niż przysługuje zbywcy. Mając na uwadze powyższe ustalenia faktyczne i wywody prawne, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o przywołane przepisy prawa. a o kosztach, na które składały się jedynie koszty wynagrodzenia pełnomocnika pozwanego, orzeczono na podstawie art. 98 KPC oraz 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Dnia 13 września 2007 roku Sąd Okręgowy w K. Wydział Cywilny Odwoławczy w składzie:
Przewodniczący: ...
Sędzia ...
Sędzia ... (spr.)
Protokolant: ...
po rozpoznaniu w dniu 13 września 2007 roku w Katowicach na rozprawie sprawy z powództwa R.G. przeciwko J.K. o zapłatę na skutek apelacji powoda od wyroku Sądu Rejonowego w S. z dnia 15 maja 2007 roku sygn. akt ...
1. oddała apelację;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 1200 z (jeden tysiąc dwieście złotych) tytułem kosztów postępowania odwoławczego

Uzasadnienie
Powód R.G. wniósł o zasądzenie od pozwanego J.K. kwoty 11 47500 złotych z ustawowymi odsetkami liczonymi od dnia 01 sierpnia 2006r. do dnia zapłaty oraz zasądzenie kosztów procesu W uzasadnieniu pozwu podał, że żądana kwota stanowi wierzytelność wobec pozwanego, którą nabył w wyniku umowy powierniczego przelewu od A.P., a która wynika z ustnej umowy pożyczki zawartej przez pozwanego z A.P. W dniu 01 września 2006r. Sąd Rejonowy w S. wydał nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym uwzględniający powództwo w całości. Pozwany w sprzeciwie od nakazu zapłaty] zaskarżając go w całości, zaprzeczył okolicznościom faktycznym pozwu, to jest, że A.P. udzielił mu pożyczki dochodzonej pozwem kwoty. Podniósł, że to on udzielił A.P., który był jego pracownikiem, pożyczki na łączną kwotę 12 000,00 złotych. Podkreślił, że załączone do pozwu potwierdzenia przelewów nie wskazują tytułów będących podstawą przelewu. Wyrokiem z dnia 15 maja 2007r. Sąd Rejonowy w S. powództwo oddalił zasądził na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu. Sąd Rejonowy ustalił, że w dniu 13 maja 2004r. w siedzibie firmy pozwanego pozwany jako pożyczkodawca zawarł z A.P. jako pożyczkobiorcą ustną umowę pożyczki kwoty 12000,00 złotych. Pożyczka udzielona została "z ręki do ręki". Nie ustalono terminu spłaty pożyczki. świadkiem zawartej umowy był inny pracownik pozwanego C.J. A.P. od 17 maja 2004r. był pracownikiem pozwanego zatrudnionym na stanowisku asystenta projektanta sieci i instalacji elektrycznych. Spłata pożyczki następowała w ratach, dnia 31 maja 2004r kwota 5 000,00 złotych, dnia 14 czerwca 2004v. kwota 375,00 złotych, dnia 30 listopada 2004 r. kwota 5000,00 złotych i 09 sierpnia 2005r. kwota 1 100,00 złotych. Przelewy bankowe wykonane zostały z konta B.P., a jako tytuł przelewów wpisano - A.P. W dniu 03 lipca 2006r. A.P. zawarł z powodem R.G. umowę powierniczego przelewu wierzytelności przysługującej mu wobec pozwanego w kwocie 11 47500 złotych. Dokumentami potwierdzającymi zobowiązanie J.K. wobec A.P. były cztery potwierdzenia przelewów bankowych, wyżej opisane. Sąd nie podzielił twierdzeń powoda i skutków prawnych jakie wywodził on z załączonych do pozwu potwierdzeń przelewów bankowych w łącznej kwocie 11 475,00 złotych w tym zakresie w jakim wykazać one miały, że pożyczka udzielona została pozwanemu przez A.P. Z potwierdzeń tych nie wynika, że kwota 11 475,00 złotych została pożyczona pozwanemu przez zbywcę wierzytelności. Jak wynika z potwierdzeń przelewów, wszystkie raty wypłacone zostały z rachunku bankowego B.P., natomiast w rubryce "tytułem" wpisano jedynie A.P. Taki zapis może równocześnie świadczyć o tym, że pożyczki udziela A.P., jak i że pożyczkę spłaca A.P. Zasady doświadczenia życiowego przemawiają w takiej sytuacji za przyjęciem tego drugiego wariantu. Sąd uznał, że złożone przez powoda dokumenty nie stanowią potwierdzenia udzielenia pozwanemu pożyczki, albowiem nie znajduje uzasadnienia w zasadach logicznego rozumowania, że pracownik udziela pożyczki swojemu pracodawcy, który od początku nie płaci mu wynagrodzenia za pracę. Strona pozwana wykazała, że wynagrodzenie było wypłacane. Powód, podnosząc okoliczności inne niż wynikające ze złożonych dokumentów, winien był udowodnić swoje twierdzenia stosownymi wnioskami dowodowymi, czego - wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 6 kc. - nie uczynił. Od powyższego wyroku Sądu Rejonowego apelację złożył powód zaskarżając go w całości i zarzucając mu błędną ocenę okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę wyroku. Wniósł o uchylenie wyroku w całości i uwzględnienie powództwa. Podniósł, że nie jest prawdą, iż to B.P. dokonała przelewów na konto J.K. Przelewów tych dokonał A.P. - zbywca wierzytelności, który podpisując umowę przelewu wierzytelności jasno wskazał tytuł prawny tych przelewów. Zaznaczył, że należy mu się zwrot pieniędzy jako cesjonariuszowi przynajmniej ze względu na bezpodstawne wzbogacenie się pozwanego. Zarzucił też Sądowi dopuszczenie dowodu z zeznań świadków na wniosek strony pozwanej, pomimo nie wyrażenia na to zgody. Sąd Okręgowy zważył, co następuje: Apelacja powoda jest niezasadna i podlega oddaleniu. Sąd Okręgowy uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne i ocenę prawną dokonane przez Sąd Rejonowy i przyjmuje je za swoje. Powód reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika nie wskazał ani w treści pozwu, ani w toku postępowania podstawy prawnej swojego żądania oraz wniosków dowodowych na wykazanie tego żądania. Z ustalonego przez Sąd Rejonowy stanu faktycznego wynika, że żądana przez powoda kwota nie została pozwanemu pożyczona, ale to pozwany był pożyczkodawcą. Podkreślić należy, jak słusznie powołał Sąd Rejonowy, iż w obecnym stanie prawnym rzeczą Sadu nie jest zarządzanie dochodzeń w celu uzupełnienia lub wyjaśnienia twierdzeń stron i wykrycie środków dowodowych pozwalających na ich udowodnienie, ani też Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzenia z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 232 k Obowiązek przedstawienia dowodów spoczywa na stronach, a ciężar udowodnienia faktów mających dla sprawy istotne znaczenie spoczywa na stronie, która z tych faktów wywodzi skutki prawne. Powód winien był udowodnić swoje twierdzenie stosownymi wnioskami dowodowymi, czego nie uczynił. Zatem postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Sąd Rejonowy należy uznać za prawidłowe. Wykazało ono, że pozwany był pożyczkodawcą, a nie pożyczkobiorcą. Zatem skoro pozwany nie zaciągnął wobec zbywcy wierzytelności zobowiązania z tytułu umowy pożyczki, to zbywca wierzytelności nie mógł jej skutecznie przenieść na powoda. Mając na względzie powyższe Sąd Okręgowy uznał apelację powoda za bezzasadną i oddalił ją, na mocy art. 385 k.p.c.

powrót do góry